ข่าวเกี่ยวกับดาราศาสตร์

 

นาซาคัดเลือกโครงการสำรวจอวกาศใหม่อีกสองโครงการ

             องค์การนาซาได้คัดเลือกโครงการอวกาศใหม่ขึ้นมาอีกสองโครงการสำหรับสำรวจแสงวาบรังสีแกมมาและดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะในทศวรรษหน้า
                ยานสองลำนี้คือ สวิฟต์ (Swift Gamma Ray Burst Explorer) และ เฟม (FAME - Full-sky Astronometric Mapping Exploror)
สวิฟต์ ซึ่งจะถูกปล่อยสู่อวกาศในปี พ.ศ. 2546 มีหน้าที่หลักในการสำรวจแสงวาบรังสีแกมมา (Gamma Ray Burst) กล้องหลักทั้งสามตัวของยานจะทำงานในย่านความถี่ครอบคลุมตั้งแต่แสงขาว รังสีอัลตราไวโอเลต รังสีเอกซ์ จนถึงรังสีแกมมา ยานลำนี้จะสามารถติดตามสำรวจแสงวาบรังสีแกมมาได้อย่างรวดเร็วภายในไม่กี่นาทีหลังจากที่ยานอวกาศลำอื่นตรวจพบแสงวาบขึ้นมา
ส่วนยานอวกาศ เฟม จะถูกปล่อยสู่อวกาศในปี พ.ศ. 2547 จะทำหน้าที่ในการวัดตำแหน่งและความสว่างของดาวฤกษ์อย่างละเอียด ยานลำนี้สามารถวัดตำแหน่งได้แม่นยำถึง 50 ไมโครพิลิปดา หรือเทียบเท่ากับความกว้างของเส้นผมที่อยู่ห่างออกไป 100 กิโลเมตร ความแม่นยำของการวัดนี้ จะเป็นประโยชน์อย่างมากในการศึกษาดาวเคราะห์ของดาวฤกษ์ดวงอื่น หรือศึกษาเรื่องเกี่ยวกับสสารมืด (dark matter) สวิฟต์ จะถูกควบคุมและบริหารโดยศูนย์การบินอวกาศกอดดาร์ด (Goddard Space Flight Center) ของนาซา ส่วนเฟมจะถูกบริหารโดยหอสังเกตการณ์กองทัพเรือสหรัฐ (U.S. Naval Observatory) ทั้งสองโครงการมีมูลค่า 163 และ 162 ล้านเหรียญสหรัฐตามลำดับ

พบดาวเคราะห์ใหม่ ชื่อสุดเซ็กซี่

          เมื่อเดือนที่ผ่านมา นักดาราศาสตร์จากคาลเทคได้รายงานว่า ค้นพบดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นดวงใหม่ 4 ดวง ในจำนวนนี้ เป็นบริวารของดาวเอชดี 200964 สองดวง และเป็นบริวารของดาว 24 เซกซ์แทนต์อีกสองดวง
          ดาวเอชดี 200964 เป็นดาวฤกษ์อายุมากใกล้สิ้นอายุขัย อยู่ห่างจากโลก 223 ปีแสง ดาวเคราะห์สองดวงของดาวดวงนี้เป็นดาวเคราะห์แก๊สยักษ์ที่มีมวลมากกว่าดาวพฤหัสบดีทั้งคู่ โคจรอยู่ห่างกันแค่ 52.3 ล้านกิโลเมตร ซึ่งเป็นระยะใกล้กันมากที่สุดเท่าที่นักดาราศาสตร์เคยพบเห็น  ลองเปรียบเทียบกับดาวยักษ์คู่ระบบสุริยะของเรา ดาวพฤหัสบดีกับดาวเสาร์ อยู่ห่างกัน 531 ล้านกิโลเมตร
          เรื่องนี้เป็นสิ่งที่นักดาราศาสตร์ไม่เคยคิดว่าจะได้พบเห็น เพราะดาวเคราะห์ยักษ์ที่อยู่ใกล้กันมากเช่นนี้ มีโอกาสที่จะทำลายกันเองได้ง่ายหากโคจรผิดจังหวะ จึงเป็นที่น่าแปลกใจว่าดาวเคราะห์คู่นี้รอดมาได้อย่างไรถึงปัจจุบัน
          เนื่องจากดาวเคราะห์ทั้งสองเป็นดาวเคราะห์ใหญ่มาก และอยู่ใกล้กันมาก อิทธิพลด้านแรงดึงดูดที่มีต่อกันจึงสูงมาก เช่นกรณีของดาวเคราะห์แก๊สคู่นี้ ออกแรงดึงดูดกันแรงกว่าที่โลกดึงดูดดวงจันทร์ถึง 700 เท่า
          ส่วนดาวเคราะห์อีกคู่หนึ่งก็โคจรอยู่ใกล้กันมากเช่นกันที่ระยะ 112.6 ล้านกิโลเมตร แต่ดาวคู่นี้ดูเหมือนจะเป็นที่สนใจมากกว่า โดยเฉพาะต่อสื่อหรือบุคคลนอกวงการดาราศาสตร์ นั่นเพราะชื่อที่แสนสะดุดหูนั่นเอง
          ดาวเคราะห์สองดวงนี้ โคจรรอบดาวฤกษ์ที่ชื่อ 24 เซกซ์แทนต์ ซึ่งหมายถึงเป็นดาวฤกษ์ลำดับที่ 24 ในกลุ่มดาวเซกซ์แทนต์ ดาวดวงนี้อยู่ห่างจากโลก 244 ปีแสง
          ตามธรรมเนียมทั่วไปการตั้งชื่อดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงอื่น จะใช้ชื่อของดาวฤกษ์แม่นั้นขึ้นต้น แล้วต่อท้ายด้วยอักษรภาษาอังกฤษตัวเล็กหนึ่งตัว เริ่มตั้งแต่ตัวบี (b) ดวงแรกที่ค้นพบ ก็จะได้ตัวบี (b) ดวงที่สองก็ใช้ตัวซี (c) เช่นนี้เรื่อยไป ส่วนอักษรเอ (a) สงวนไว้สำหรับเรียกดาวฤกษ์แม่เอง        ในกรณีบริวารสองดวงของดาว 24 เซกซ์แทนต์ จึงได้ชื่อว่า 24 เซกซ์แทนต์บี (24 Sextantis b) และ 24 เซกซ์แทนต์ซี (24 Sextantis c) ซึ่งเขียนย่อได้เป็น 24 เซกซ์บี (24 Sex b) กับ 24 เซกซ์ซี (24 Sex c) ซึ่งนี่ก็คือที่มาของชื่อชวนสะดุดหูของดาวเคราะห์ดวงนี้นั่นเอง

 เคปเลอร์ค้นพบดาวเคราะห์ใหม่ 5 ดวง              

                 เคปเลอร์ กล้องโทรทรรศน์อวกาศใหม่แกะกล่องของนาซา ได้ประเดิมความสำเร็จก้าวแรกได้อย่างสวยงาม ด้วยการค้นพบดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นพร้อมกันทีเดียวถึงห้าดวง       ดาวเคราะห์ทั้งห้าดวงนี้ได้ชื่อว่า เคปเลอร์ 4 บี, 5 บี, 6 บี, 7 บี และ 8 บี ทั้งหมดมีขนาดใหญ่กว่าโลก จัดเป็นประเภทที่เรียกว่า "พฤหัสร้อน" เนื่องจากมีมวลและอุณหภูมิสูงมาก มีขนาดตั้งแต่ใกล้เคียงกับดาวเนปจูนจนถึงใหญ่กว่าดาวพฤหัสบดี มีคาบโคจรรอบดาวฤกษ์ตั้งแต่ 3.3-4.9 วัน อุณหภูมิอยู่ในช่วง 1,200-1,600 องศาเซลเซียส ซึ่งร้อนกว่าหินหลอมเหลวจากภูเขาไฟ แน่นอนว่าไม่ต้องไปถามถึงสิ่งมีชีวิต      กล้องเคปเลอร์เดินทางขึ้นสู่อวกาศเมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2552 มีภารกิจสำคัญในการสำรวจดาวฤกษ์กว่า 150,000 ดวงอย่างต่อเนื่องและพร้อมกัน โดยมีเป้าหมายคือค้นหาดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นที่คล้ายโลกและโคจรรอบดาวฤกษ์คล้ายดวงอาทิตย์ จนถึงขณะนี้เคปเลอร์ตรวจพบสัญญาณต้องสงสัยว่าอาจเป็นดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นมาแล้วหลายร้อยแห่งที่ยังอยู่ระหว่างการวิเคราะห์ข้อมูลอยู่
เคปเลอร์ค้นหาดาวเคราะห์โดยสังเกตการลดความสว่างลงอย่างเฉียบพลันของดาวฤกษ์ วิธีนี้อาศัยหลักการที่ว่าเมื่อดาวเคราะห์ผ่านหน้าดาวฤกษ์จะบังแสงจากดาวฤกษ์ทำให้ความสว่างตกลง ปริมาณของแสงที่ลดลงไปจะบ่งบอกขนาดของดาวเคราะห์ ส่วนอุณหภูมิของดาวเคราะห์ก็ประเมินได้จากสมบัติด้านต่าง ๆ ของดาวฤกษ์แม่และคาบการโคจรของดาวเคราะห์
การค้นพบนี้อาศัยการเก็บข้อมูลเป็นเวลาเพียง 6 สัปดาห์ นับจากภารกิจเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2552 เคปเลอร์จะยังคงปฏิบัติภารกิจต่อไปอีกอย่างน้อยจนถึงเดือนพฤศจิกายน 2555 เคปเลอร์จะค้นหาดาวเคราะห์ที่เล็กขนาดโลก รวมถึงดวงที่โคจรรอบดาวฤกษ์ในระยะที่อบอุ่นพอจะทำให้น้ำบนดาวเคราะห์อยู่ในสถานะของเหลวได้ เนื่องจากดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ในระยะดังกล่าวจะมีคาบโคจรราว 1 ปี และการสำรวจต้องเก็บข้อมูลการผ่านหน้าดาวฤกษ์สามครั้งเพื่อยืนยันความถูกต้อง ดังนั้นจึงต้องใช้เวลาอย่างน้อย 3 ปี จึงจะหาดาวเคราะห์เช่นว่านี้ได้        "การค้นพบในวันนี้มีความสำคัญต่อเป้าหมายของเรามาก" วิลเลียม โบรักกี จากศูนย์วิจัยเอมส์ในมอฟเฟตต์ฟิลด์ หัวหน้าผู้สอบสวนของภารกิจเคปเลอร์กล่าว "การสำรวจของเคปเลอร์จะบอกเราได้ว่ามีดาวฤกษ์ที่มีดาวเคราะห์ที่เอื้อต่อสิ่งมีชีวิตอยู่มากน้อยเท่าใด หรืออาจตอบได้ว่าเราอยู่อย่างโดดเดี่ยวในดาราจักรนี้หรือไม่"

เนื้อเพลงเกี่ยวกับดวงดาว

เนื้อเพลง: เธอกับดาว

 

บี พีระพัฒน์ เถรว่อง

เนื้อเพลง: เธอกับดาว อัลบั้ม: Ford & Friends Sing Stone

อยู่ตรงนี้เฝ้ามองดูดาว ทบทวนเรื่องราวที่ฝังในใจ เปรียบกับดาวที่ดูแสนไกล และเธอก็คงเหมือนกัน อย่างที่รู้ว่าเธอนั้นสูงเกินไป สำหรับฉันที่จะเอื้อมเธอลงมาจากฟ้า ได้แต่เฝ้าเพ้อ คนเดียวอย่างนี้ เหม่อมองฟ้าทั้งวันและคืน ไม่อาจฝืนที่จะคิดถึงเธอ อยากให้รู้เธอเท่านั้นที่เป็นหนึ่ง เหมือนดาวที่อยู่เบื้องบน ส่องแสงมาให้ใจฉันชื่นชม อยู่ตรงนี้ ไม่มีหวัง ให้เป็นดังใจ ฉันยังห่วงใย เธอทุกเวลา เปรียบกับเธอ ฉันนั้นดูไร้ค่า ขอยอมรับความเป็นจริง เธอคือดาว คู่ควรฟ้าที่กว้างใหญ่ จะไม่ดึงให้เธอโน้มตัวมาแนบกับดิน ได้แต่มองเธอ ไกลไกลอย่างนี้ เหม่อมองฟ้าทั้งวันและคืน ไม่อาจฝืนที่จะคิดถึงเธอ อยากให้รู้เธอเท่านั้นที่เป็นหนึ่ง เหมือนดาวที่อยู่เบื้องบน ส่องแสงมาให้ใจฉันชื่นชม อยู่ตรงนี้ เหม่อมองฟ้าทั้งวันและคืน ไม่อาจฝืนที่จะคิดถึงเธอ อยากให้รู้เธอเท่านั้นที่เป็นหนึ่ง ให้ความรู้สึกที่ดี อย่างนี้อยู่เรื่อยไปให้รู้ว่า เมื่อเหม่อมองฟ้าทั้งวันและคืน ไม่อาจฝืนที่จะคิดถึงเธอ อยากให้รู้เธอเท่านั้นที่เป็นหนึ่ง เหมือนดาวที่อยู่เบื้องบน ส่องแสงมาให้ใจฉันชื่นชม อยู่ตรงนี้

เนื้อเพลงดาว

ศิลปิน : ซีล

ลงท้องฟ้า ดูเวลาโดยใช้ดวงดาว ในรุ่งเช้า ดาวจะเลือนลางหายและจากไป
เลื่อนลอยมันไปอย่างนี้ ฉันมันคงไม่มีใครมาสนใจ ทิศทางบางที่ไม่รู้ หันเงยมองขึ้นดู ดาวบอกฉันได้
ฝากชีวิตกับเธอครั้งก่อน บั่นทอนฉันทั้งหัวใจ บอกกันแล้วจะมาหาใหม่ แล้วก็ไม่เคย ฝากชีวิตกับดาวไว้ แม้ไม่ได้กอดฉันไม่เสียใจเลย เพราะคืนนี้ มีดาวอยู่กับฉัน
เธอเงียบหายโดยไม่มีแววย้อนคืนมา ดาวทั้งฟ้าตอนกลางคืนยังแวะมาปลอบใจ
เลื่อนลอยมันไปอย่างนี้ ฉันมองไปกี่ทียังไม่เห็นใคร ทิศทางบางที่ไม่รู้ หันเงยมองขึ้นดู ดาวบอกฉันได้
ฝากชีวิตกับเธอครั้งก่อน บั่นทอนฉันทั้งหัวใจ บอกกันแล้วจะมาหาใหม่ แล้วก็ไม่เคย ฝากชีวิตกับดาวไว้ แม้ไม่ได้กอดฉันไม่เสียใจเลย

แต่วันคืนไหน เมฆหมอกมาบัง ปิดดาวดวงนั้น จะหมดกำลัง
ฝากชีวิตกับเธอครั้งก่อน บั่นทอนฉันทั้งหัวใจ บอกกันแล้วจะมาหาใหม่ แล้วก็ไม่เคย ฝากชีวิตกับดาวไว้ แม้ไม่ได้กอดฉันไม่เสียใจเลย เพราะคืนนี้ มีดาวอยู่กับฉัน

เนื้อเพลง: บอกรักกับดาว

วิเชียร ตันติพิมลพันธุ์

เนื้อเพลง: บอกรักกับดาว อัลบั้ม: Love Scene

ฟ้าจะมืดจะหมอง ลมจะแปรจะปรวน ใจไม่เรไม่รวนไม่เคยหลงทาง เพราะใจมีดาวหนึ่งดวง ส่องมืดมนให้เจือจาง ไม่อ้างว้างไม่หวั่นไหว คนหนึ่งคนตรงนี้ ใจหนึ่งใจดวงนี้ ไม่มีที่เก็บไว้ได้แต่วุ่นวาย เพราะไปหลงรักเจ้าดาว เกิดเรื่องราวจนร้อนใจ อยากบอกรักกับดาว ฝากรักไว้หน่อยได้ไหม นานเท่าไหร่ยังไม่รู้ แต่รักมันห้ามไม่อยู่ตอนนี้ ฝากรักไว้หน่อยเถอะน่ะ ฝากกับดาวที่แสนดี รักจะได้ไม่มีวันจาง แค่หนึ่งคนตรงนี้ แค่หนึ่งใจดวงนี้ ช่วยเก็บไว้ให้ทีที่ในแสงดาว ให้วันไหนได้พักพิง ให้หัวใจไม่ว่างเปล่า ได้บอกรักกับดาว ฝากรักไว้หน่อยได้ไหม นานเท่าไหร่ยังไม่รู้ แต่รักมันห้ามไม่อยู่ตอนนี้ ฝากรักไว้หน่อยเถอะน่ะ ฝากกับดาวที่แสนดี รักจะได้ไม่มีวันจาง แค่หนึ่งคนตรงนี้ แค่หนึ่งใจดวงนี้ ช่วยเก็บไว้ให้ทีที่ในแสงดาว ให้อุ่นในได้พักพิง ให้หัวใจไม่ว่างเปล่า ได้บอกรัก ทุกคืน

ประวัติวันวิทยาศาสตร์

                วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ เป็นวันสำคัญของไทยและมีความสำคัญต่อวงการวิทยาศาสตร์และดาราศาสตร์ไทย กำหนดให้ตรงกับวันที่ 18 สิงหาคม ของทุกปี ซึ่งเป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทอดพระเนตรสุริยุปราคาเต็มดวงเมื่อ พ.ศ. 2411 ปัจจุบันมีการจัดงานสัปดาห์วิทยาศาสตร์ขึ้นเป็นประจำทุกปี

รัฐบาลไทยกำหนดให้วันที่ 18 สิงหาคม เป็นวันวิทยาศาสตร์แห่งชาติเนื่องจากวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2411 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จพระราชดำเนินชลมารคและสถลมารค ทอดพระเนตรสุริยุปราคาเต็มดวงที่ทรงคำนวณพยากรณ์ไว้ล่วงหน้า 2 ปี ว่าจะเกิดในวันอังคาร ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 10 ปีมะโรง สัมฤทธิศก จุลศักราช 1230 โดยจะเห็นหมดดวงที่หว้ากอ จ.ประจวบคีรีขันธ์ ตรงเกาะจานขึ้นไปถึงปราณบุรี และลงไปถึง จ.ชุมพร จึงโปรดฯ ให้เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ไปสร้างค่ายหลวงและพลับพลาที่ประทับ มีคณะนักดาราศาสตร์จากประเทศฝรั่งเศส และเซอร์แฮรี ออด เจ้าเมืองสิงคโปร์เดินทางมาเข้าเฝ้าฯ และร่วมในการสังเกตการณ์

ผลการคำนวณของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแม่นยำมาก เซอร์แฮรี ออด บันทึกเหตุการณ์ไว้ซึ่งต่อมาหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ได้แปลเป็นภาษาไทยในงานหว้ากอรำลึก ณ ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2518 ว่า "พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระสำราญมาก เพราะการคำนวณเวลาสุริยุปราคาของพระองค์ ได้พิสูจน์แล้วว่าถูกถ้วนที่สุด ถูกถ้วนยิ่งกว่าที่ชาวยุโรปได้คำนวณไว้"

สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ โดยเฉพาะทางด้านดาราศาสตร์ มีแนวคิดว่าน่าจะถือเอาวันที่ 18 สิงหาคมเป็นวันวิทยาศาสตร์ไทย ต่อมาวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2525 คณะรัฐมนตรีได้มีมติเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็น "พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย" พร้อมทั้งกำหนดให้วันที่ 18 สิงหาคม เป็น "วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ" วันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2511 หลายหน่วยงาน เช่น สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ กรมอุทกศาสตร์ กรมชลประทาน กรมแผนที่ทหาร กรมอุตุนิยมวิทยา กรมไปรษณีย์โทรเลข ฯลฯ ได้ร่วมกันจัดงานขึ้นเนื่องในโอกาสครบรอบ 100 ปีของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น